A Blog by Virgilio Rivas

Reaksyon sa Forum sa paggunita ng 150 anibersaryo ng Kaarawan ni Rizal

Lubhang katangi-tangi talaga si Rizal kung ikukumpara sa hanay ng mga tinitingalang bayani ng ibat-ibang lahi sa mundo. Siya lang yata ang hindi nakaranas na makidigma, matakot o pairalin ang tapang sa pagsalubong sa mga bala ng kolonyalismo. Totoong namatay si Rizal sa gatilyo subalit hindi niya ito inani sa pamamagitan ng kabayanihang ipinamalas halimbawa ng mga anak-pawis na nagsulong ng adhikain ng Katipunan. Karamihan sa mga bayaning tinatangkilik hanggang sa ngayon ng ibat-ibang lahi sa mundo ay rebolusyonaryo—ibig sabihin, inilantad ang katawan, pinairal ang himagsik ng katawan laban sa makinarya ng pang-aapi, pang-aabuso, pagsasamantala.

Ano ang katawan? Hindi ba ang katawan ang siyang tumanggap ng sakit at parusa ng di-makataong pag-iral ng kolonyalismo? At kung umaaray ang katawan, kung umaangal sa pang-aabuso, kung sumisigaw ng kalayaan—hindi ba maituturing ito na ang katawan ay kabuuan ng pagiging-tao? Ito ang katawang naghimagsik sa kolonyalismo.

Hindi maipagkakailang may katawan si Rizal: katawang masasabi nating lumaban sa pang-aapi. Katawan ni Rizal ang naglikha ng kanyang mga nobela, nagbigay-katawan sa mga sulating tumutuligsa sa dispensasyong kolonyal. Maituturing na wala siyang pinag-iba sa mga Katipunero—kung pag-uusapan ang diskurso ng katawan. Subalit, namamatay ang katawan, nagtatapos sa alabok. Sa kontemporaryong diskurso, synchronic ang abot-kakayanan o tanaw ng katawan. May yugto ang katawan, ibig sabihin, may katapusan kumpara sa patuloy na paggulong ng panahon.

Hindi kayang lagpasan ng katawan ang diachronic na pag-iral ng panahon, ang patuloy na paggulong ng oras. Subalit, sa diachronic na analitik maaaring pag-usapan ang katawan, usapang-katawan na maaaring humantong sa usapang ob-scene. Ano ba ng obscene? Obscene sa Ingles: “indecent; disgusting.” Sa lenggwahe ng penomenolohiya, obscene maituturing ang “inversion” ng imahe o appearance ng isang bagay. Dahil dito obscene na maituturing ang pornograpiya dahil binabaligtad niya ang anggulo ng pagsipat o pagtanaw sa ordinaryo o katangi-tanging mukha ng mga bagay na pumuputol sa kumpiyansa ng normal na pagtingin sa mga bagay. Bunsod nito nalilikha ang anomalya o scandal sa pagtingin. Ipinapakita sa pornograpiya ang itinuturing nitong aktwal na nangyayari, halimbawa, sa katawan habang umiinit ang koneksyuong senswal. Layon ng pornograpiya na hubaran ang katawan upang ipakita ang totoong itsura nito, ipamalas ang kaibuturang pag-iral ng senswal. Alam natin—tayong hindi nanonood daw ng pornograpiya—na walang patutungahan ang inversion na ito dahil hindi mauubos ang pantasya hangga’t may katawan, o hangga’t may katawang hindi kailanman mahuhubaran. Ito ang sikreto ng katawan. Sagrado siyang maituturing. Sa katotohanan, iyon ang ipinapakita ng pornograpiya—hindi mahuhubaran ang katawan. Ang dulo ng katawan ay lamang molecular, atomic na transcendental na maituturing. Ang misteryo ng katawan? Lagpas-senswal.

Ngayon, pinag-uusapan natin ang hubad na katawan ni Rizal, katawang, gaya ng sinabi ko, ay lagpas-senswal. Sa lenggwahe ni Levinas, transcendental sensualism. Hinihikayat tayo ng diskurso na ito na silipin ang katawan ni Rizal sa paraang lagpas. Dito masasabi na diachronic na pornograpiya ang gagawin nating diskurso kay Rizal. Huhubaran natin ang katawan niya, tatalupan ng ‘skin’. Sa katotohan matagal na nating ginagawa ang ganitong uri ng pornograpiya. Iyon ang itinuturo natin sa klase—Buhay at Aral ni Rizal. Bastos ba ito? Bastos ba tayo? Bastos bang maituturing ang mga pinagpipitagang guro ng Kasaysayan na nagtuturo ng pornograpiyang ito? Kung pornograpiya nga, bakit wala yatang umaangal, maghain ng kaso laban sa kanila sa isang maituturing na paglabag sa moralidad ng lipunan?

Masarap kasi. Lahat tayo nasasarapan.

 

June 29, 2011
Claro M. Recto Hall
PUP

Leave a Reply

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s